دیدگاه پیتر برگر به بحران معنای زندگی در جوامع مدرن

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
محمد اسمعیل زاده 1
حامد حاجی حیدری 2
1 دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی فرهنگی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 استادیار گروه جامعه‌شناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
10.30497/prr.2026.247371.1964
چکیده
دورۀ مدرن موهبت‌های بسیاری را به انسان ارزانی داشته است، اما در مورد معنای زندگی این خوش‌بینی محل تردید است و بسیاری از جامعه‌شناسان خلاف آن را بیان کرده‌اند. در این مقاله مشخصاً به دیدگاه پیتر برگر دربارۀ بحران معنای زندگی در جوامع مدرن پرداخته می‌شود. روش تحقیق متن‌گرایی تفسیری ملهم از جان پلامناتز است. اهم نتایج این تحقیق مشعر به آن است که دیدگاه برگر در مورد بحران معنا در جوامع مدرن در سه برهه دچار تحول می‌شود، که دیدگاه سوم او نسبت به دو دیدگاه اولش از انسجام و جامعیت بیشتری برخوردار است. بر اساس صورتبندی‌ای که از دیدگاه او انجام شد، او ابتدا عرفی شدن و سپس متکثر شدن را عامل بحران معنا در جوامع مدرن می‌دانست. او در دیدگاه سوم خود نگاه اولش را به دیدگاه دومش ضمیمه کرد و معتقد شد در زمینه‌ای از عرفی شدن، تکثر اندیشه امکان ظهور می‌یابد و بحران معنا در جوامع مدرن را چنین شرایطی تبیین می‌کند.
کلیدواژه‌ها
پیتر برگر
بحران معنای زندگی
عرفی شدن
کثرت‌گرایی
موضوعات

عنوان مقاله English

Peter Berger's Perspective on the Crisis of the Meaning of Life in Modern Societies

نویسندگان English

Mohammad Esmailzadeh 1
Hamed HajiHeidari 2
1 Ph. D. Candidate in Cultural Sociology, University of Tehran, Tehran, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Sociology, University of Tehran, Tehran, Iran.
چکیده English

The modern era has bestowed many gifts upon humanity, but with regard to the meaning of life, this optimism is questionable, and many sociologists have acknowledged the contrary. This article specifically examines Peter Berger's perspective on the crisis of the meaning of life in modern societies. The research method employed is interpretative textualism, inspired by John Plamenatz. The main findings of this study indicate that Berger's perspective on the crisis of meaning in modern societies evolves through three distinct phases, with his third view demonstrating greater coherence and comprehensiveness than his first two. Based on the formulation derived from his perspective, he initially identified secularization, and subsequently pluralization, as the cause of the crisis of meaning in modern societies. In his third view, he integrated his first perspective with the second, arguing that within a context of secularization, the pluralization of thought becomes possible, and the crisis of meaning in modern societies is explained by such conditions.

کلیدواژه‌ها English

Peter Berger
the crisis of the meaning of life
secularization
pluralization
برگر، پیتر. ۱۴۰۲. سایبان مقدس. ترجمه ابوالفضل مرشدی. تهران: نشر ثالث.
برگر، پیتر، بریجیت برگر، و هانسفرید کلنر. ۱۳۹۶. ذهن بی‌خانمان. ترجمه محمد ساوجی. تهران: نشر نی.
برگر، پیتر، و توماس لوکمان. ۱۳۹۹. ساخت اجتماعی واقعیت. ترجمه فریبرز مجیدی. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
برگر، پیتر، و توماس لوکمان. ۱۴۰۲. مدرنیته، کثرت‌گرایی و بحران معنا. ترجمه ابوالفضل مرشدی. تهران: نشر ثالث.
کرسول، جان. ۱۴۰۲. پویش کیفی و طرح پژوهش. ترجمه حسن دانایی‌فرد و حسین کاظمی. تهران: انتشارات صفار.
یوسف‌زاده، حسن. ۱۳۸۸. بررسی آرای پیتر برگر درباره دین و عرفی شدن. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره).
Berger, Peter L. 1967. “A Sociological View of the Secularization of Theology.” Journal for the Scientific Study of Religion 6, no. 1: 3–16.
Berger, Peter L. 1974. “Some Second Thoughts on Substantive Versus Functional Definitions of Religion.” Journal for the Scientific Study of Religion 13, no. 2: 125–133.
Berger, Peter L. 1976. Pyramids of Sacrifice: Political Ethics and Social Change. Garden City, NY: Anchor Press/Doubleday.
Berger, Peter L. 1977. Facing Up to Modernity. New York: Basic Books.
Berger, Peter L. 1979. The Heretical Imperative: Contemporary Possibilities of Religious Affirmation. 1st ed. Garden City, NY: Anchor Press.
Berger, Peter L. 1981. “The Pluralistic Situation and the Coming Dialogue Between the World Religions.” Buddhist-Christian Studies 1: 31–41.
Berger, Peter L. 1990a. A Rumor of Angels: Modern Society and the Rediscovery of the Supernatural. New York: Anchor Books.
Berger, Peter L. 1990b. The Sacred Canopy: Elements of a Sociological Theory of Religion. New York: Knopf Doubleday Publishing Group.
Berger, Peter L. 1992. A Far Glory: The Quest for Faith in an Age of Credulity. New York: Free Press.
Berger, Peter L. 1996. “Secularism in Retreat.” The National Interest, no. 46: 3–12.
Berger, Peter L. 1998. “Protestantism and the Quest for Certainty.” The Christian Century 115, no. 23: 782–796.
Berger, Peter L., ed. 1999. The Desecularization of the World: Resurgent Religion and World Politics. Washington, DC: Ethics and Public Policy Center; Grand Rapids, MI: W. B. Eerdmans Publishing Co.
Berger, Peter L. 2001. “Reflections on the Sociology of Religion Today.” Sociology of Religion 62, no. 4: 443–454.
Berger, Peter L. 2002. “Secularization and De-secularization.” In Religions in the Modern World: Traditions and Transformations, 336–344. London: Routledge.
Berger, Peter L. 2005. “Orthodoxy and Global Pluralism.” Demokratizatsiya 13, no. 3: 437–447.
Berger, Peter L. 2007. “Religion in a Globalizing World.” Media Development 54, no. 3: 1–30.
Berger, Peter L. 2012. “Further Thoughts on Religion and Modernity.” Society 49, no. 4: 313–316.
Berger, Peter, and Stanley Pullberg. 1965. “Reification and the Sociological Critique of Consciousness.” History and Theory 4, no. 2: 196–211.
Berger, Peter, and Anton Zijderveld. 2009. In Praise of Doubt: How to Have Convictions Without Becoming a Fanatic. New York: HarperCollins.
Castells, Manuel. 1998. The Information Age: Economy, Society and Culture. Vol. 2, The Power of Identity. Oxford: Blackwell.
Dunn, Robert G. 1998. Identity Crises: A Social Critique of Postmodernity. Minneapolis: University of Minnesota Press.
Durkheim, Émile. (1933) 1964. The Division of Labor in Society. New York: Free Press.
Hjelm, Titus, ed. 2018. Peter L. Berger and the Sociology of Religion: 50 Years After The Sacred Canopy. London: Bloomsbury Academic.
Metz, Thaddeus, and Joshua W. Seachris. 2023. What Makes Life Meaningful? A Debate. 1st ed. London: Routledge.
Pfadenhauer, Michaela. 2013. The New Sociology of Knowledge: The Life and Work of Peter L. Berger. 1st ed. London: Routledge.
Plamenatz, John. 1963. Man and Society: A Critical Examination of Some Important Social and Political Theories from Machiavelli to Marx. London: Longmans.
Plamenatz, John. 2012. Machiavelli, Hobbes and Rousseau. Edited by Mark Philp and Z. A. Pelczynski. 1st ed. Oxford: Oxford University Press.
Tully, James. 1988. Meaning and Context: Quentin Skinner and His Critics. 1st ed. Cambridge: Polity.
پژوهش‌نامه فلسفه دین (نامه حکمت)

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 17 خرداد 1405