The Immediate Knowledge of God in Spinoza and Mulla Sadra

Document Type : Original Research

Authors
Seyyed Mostafa Musaviyan 1
Mohammad Saeedimehr 2
1 Ph.D Candidate in Islamic Philosophy and Kalam, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran.
2 Professor at Philosophy and Logics Department, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran.
10.30497/prr.2022.242778.1756
Abstract
Spinoza and Mulla Sadra, in spite of having different philosophical principles, paid special attention to the problem of immediate knowledge of God. A philosophical dialogue between them can be held, if the two following conditions are satisfied. First, the ontological features of the object of that knowledge -that play the essential role in immediate knowledge- should be identified. In this regard, infinity in Spinoza’s philosophy and lacking quiddity and being superior to the perfection in Mulla Sadra’s philosophy can be cited. Secondly, the definition of the immediate knowledge and its main feature that is relevant to the object of that knowledge should be surveyed. On one hand, Spinoza points out that the truth of this kind of knowledge and complete correspondence between that knowledge and its object are its main characteristics. On the other hand, Mulla Sadra stresses that such knowledge is confined to the existential degree of the knower. The comparison shows that Spinoza, in common with Mulla Sadra, asserts that the immediate knowledge is the most perfect one which the most perfect existent is its object. Nonetheless, the breadth and the narrowness of the meaning of the medium, along with inconsistency in Spinoza’s view and consistency in Mulla Sadra’s position on the immediate perfect knowledge of God are the matters that distinguishes Spinoza’s views from those of Mulla Sadra’s.
Keywords
Knowledge of God
Spinoza
Mulla Sadra
Intuitive Knowledge
Presential Knowledge  
اسپینوزا، باروخ. 1397. اخلاق. ویراست دوم. ترجمۀ محسن جهانگیری. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
جوارشکیان، عباس، و حجت اسعدی. 1397. «انحصار علم به حضور نزد صدرالمتالهین». پژوهش‌های عقلی نوین 6.
جهانگیری، محسن. 1397. سه فیلسوف غرب: بیکن، هابز، اسپینوزا. تهران: دانشگاه تهران.
سهروردی. 1392. حکمة الاشراق با شرح قطب‌الدین شیرازی و تعلیقات صدرالمتالهین. تصحیح نجفقلی حبیبی. ج. 4. تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
عبداللهی، محمدعلی، و مهدی مطهری. 1391. «چیستی شناخت از دیدگاه اسپینوزا». پژوهش‌های فلسفی کلامی 53.
عبودیت، عبدالرسول. 1393. درآمدی به نظام حکمت صدرایی: معرفت‌شناسی و خداشناسی. تهران: سمت.
علمی، محمدکاظم، و زهرا رسولی. 1393. «مراتب علم از دیدگاه ملاصدرا و اسپینوزا». مطالعات اسلامی: فلسفه و کلام 93.
علیزاده، بیوک، و مجتبی اعتمادی. 1388. «درآمدی بر مبانی معرفت‌شناسی اسپینوزا». معرفت فلسفی 2.
فرقانی، محمدکاظم، و علی غزالی‌فر. 1394. «تأملی در سازگاری درونی اندیشۀ فلسفی ملاصدرا دربارۀ شناخت انسان از خداوند». پژوهشنامۀ فلسفه دین 25.
قمی، محمدباقر. 1392. «جایگاه خداوند در نظریه شناخت اسپینوزا». پژوهش‌های فلسفی کلامی 57.
ملاصدرا. 1360. اسرار الآیات. تصحیح محمد خواجوی. تهران: انجمن حکمت و فلسفه.
ملاصدرا. 1363. مفاتیح ‌الغیب. تصحیح محمد خواجوی. تهران: موسسۀ تحقیقات فرهنگی.
ملاصدرا. 1381. المبدأ و المعاد. تصحیح محمد ذبیحی و جعفر شاه‌نظری. ج. 1. تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
ملاصدرا. 1387. سه رسائل فلسفی. تصحیح سید جلال‌الدین آشتیانی. قم: سازمان تبلیغات اسلامی.
ملاصدرا. 1388. الشواهد الربوبیة فی المناهج السلوکیة. ویراست دوم. تصحیح سید جلال‌الدین آشتیانی. قم: بوستان کتاب.
ملاصدرا. 1394. مجموعه رسائل فلسفی صدرالمتالهین. تصحیح حامد ناجی. تهران: حکمت.
ملاصدرا. 1430. الحکمة المتعالیة فی الاسفار الاربعة العقلیة. ج. 1، 2، 3، 6، 7. قم: طلیعة‌النور.
هریس، ارول ای. 1397. طرح اجمالی فلسفۀ اسپینوزا. ترجمۀ سید مصطفی شهرآیینی. تهران: نی.
Levine, M. 2010. “Pantheism”. in A Companion to Philosophy of Religion, Charles Taliaferro, Paul Draper, and Philip L. Quinn (eds.). Singapore: Blackwell.
MacIntyre, A. 2006. “Pantheism”, in Encyclopedia of Philosophy, D. M. Borchert (ed.). USA: Thomson.
Parkinson, G. H. R. 1964. Spinoza’s Theory of Knowledge. London: Oxford University Press.
Spinoza. 2002. Spinoza Complete Works. Sammuel Shirely (tr.). Indianapolis: Hackett Publishing Company.
Wolfson, H. A. 1934. The Philosphy of Spinoza. Vol. 1. Massachussets: Harvard Universtiy Press.
Philosophy of Religion Research
Volume 20, Issue 2 - Serial Number 40
September 2022
Pages 243-266