دانشگاه امام صادق علیه‌السلام پژوهش‌نامه فلسفه دین (نامه حکمت) 2228-6578 24 1 2026 05 22 Evaluation of the Presuppositions of the Problem of Divine Hiddenness from the Perspective of Islamic Thought ارزیابی پیش‌فرض‌های مسئله اختفای الهی از منظر اندیشه اسلامی 177 193 78183 10.30497/prr.2026.249493.2079 FA حمیدرضا آیت اللهی استاد بازنشسته گروه فلسفه، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران. 0000-0002-3454-0174 Journal Article 2025 11 21 Schellenberg has claimed that if there is a God, His love must be manifested to all humans. But many humans do not find a manifestation of this love. The existence of such non-resistant atheists shows that such a God does not exist. In this article, to evaluate Schellenberg's claim, it has been shown that the structure of his argument is based on four assumptions, the correctness of which in the context of Islamic thought is seriously questionable. The first assumption: God must be at the highest level in terms of love and to all humans. While in Islamic thought, God's love is only for those who love Him and not all humans. The second is that: God must reveal himself to seekers without motives or illness. The article shows that this revelation was made comprehensively through the sending of messengers. Third premise: There are people who sincerely seek to understand God and have a relationship with Him but have not achieved such knowledge. In this paper it will be shown that neither the sincerity of these people's efforts, nor the great effort of these people, nor the lack of evidence are acceptable, because the knowledge of the message of the prophets is widely accepted. Fourth premise: It is expected that there is sufficient evidence to know such a God. This premise shows that the atheist is looking for a specific type of evidence that can be a witness to the existence of God. The believer can claim, based on the Islamic vision, that there are sufficient and numerous evidences for the existence of God that the atheist can achieve if he changes his expectations. As a result, these assumptions cannot be a prelude to Schellenberg's arguments. Therefore, the structure of his argument based on Islamic views collapses. <span lang="FA">شلنبرگ ادعا کرده است که اگر خدایی وجود داشته باشد، باید عشق او برای همه انسان‌ها متجلّی شود. اما بسیاری از انسان‌ها جلوه‌ای از این عشق نمی‌بینند. وجود چنین خداناباورانِ غیرمقاومی نشان می‌دهد چنین خدایی وجود ندارد. در این مقاله، برای ارزیابی ادعای شلنبرگ، نشان داده شده است که ساختار استدلال او بر چهار پیش‌فرض بنا شده است که در بستر تفکر اسلامی صحت این پیش‌فرض‌ها محل تردید جدی است. پیش‌فرض اول می‌گوید خداوند از لحاظ محبت و عشق باید در بالاترین درجه و محبت او نسبت به همه انسان‌ها باشد. این در حالی است که در تفکر اسلامی محبت خداوند صرفاً به کسانی تعلق می‌گیرد که به او عشق بورزند، نه به همه انسان‌ها. پیش‌فرض دوم این است که خداوند باید خود را به صورتی بر جستجوگرانِ بی‌غرض آشکار سازد، ولی ظاهراً چنین نیست. در مقاله نشان داده شده است این آشکارسازی به صورت فراگیر از طریق ارسال رُسُل انجام پذیرفته است. در پیش‌فرض سوم بیان می‌شود افرادی وجود دارند که صادقانه به دنبال درک خداوند و رابطه با او هستند، اما به چنین شناختی دست نیافته‌اند. در این مقاله نشان داده شده است که هم صادقانه بودنِ تلاش این افراد، و هم تلاش بسیار این اشخاص و هم نیافتن شواهد هر سه محل تردید است، چرا که اطلاع از پیام پیامبران به طور گسترده مسلّم است. چهارمین پیش‌فرض گویای این است که انتظار می‌رود ادله و شواهد کافی برای شناخت چنین خدایی وجود داشته باشد. این پیش‌فرض نشان می‌دهد خداناباور به دنبال نوع خاصی از دلیل می‌گردد که بتواند شاهدی بر وجود خداوند باشد. خداباور بر اساس بینش اسلامی می‌تواند ادعا کند که دلایل کافی و متعددی بر وجود خداوند هست که خداناباور اگر توقعش را تغییر دهد می‌تواند به آنها دست یابد. در نتیجه، این پیش‌فرض‌ها نمی‌تواند مقدمه‌ای برای استدلال‌های شلنبرگ باشد و ساختار استدلال او بر اساس نگرش اسلامی فرومی‌ریزد. </span> https://prrj.isu.ac.ir/article_78183_e13974a8841f950c46d11ee4d33a67ea.pdf